SỨC SỐNG CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN TRONG THỜI ĐẠI MỚI

—Bút Sắc-K3—

Trong dòng chảy tư tưởng của nhân loại, Karl Marx và Vladimir Ilyich Lenin đã để lại một di sản lý luận có ảnh hưởng sâu rộng đối với tiến trình phát triển của thế giới hiện đại. Chủ nghĩa Mác – Lênin ra đời trong thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, nhưng không dừng lại ở một học thuyết của quá khứ. Trải qua nhiều biến động lịch sử, trước những thay đổi nhanh chóng của khoa học công nghệ, kinh tế số và toàn cầu hóa, chủ nghĩa Mác – Lênin vẫn thể hiện sức sống bền bỉ, giá trị định hướng và khả năng gợi mở đối với nhiều vấn đề của thời đại mới.

Sức sống của một học thuyết trước hết được đo bằng khả năng lý giải hiện thực và chỉ ra phương hướng phát triển. Chủ nghĩa Mác – Lênin không phải tập hợp những giáo điều bất biến, mà là hệ thống lý luận khoa học, cách mạng và luôn mở ra khả năng bổ sung, phát triển từ thực tiễn. Những nguyên lý về mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, vai trò của quần chúng nhân dân trong lịch sử, bản chất của bất công xã hội, yêu cầu giải phóng con người khỏi áp bức và tha hóa vẫn còn giá trị nhận thức sâu sắc trong thế giới hôm nay.

Trong thời đại mới, nhân loại chứng kiến sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và kinh tế nền tảng. Tuy nhiên, đi cùng với tăng trưởng là những vấn đề gay gắt như chênh lệch giàu nghèo, bất bình đẳng cơ hội, khủng hoảng môi trường, xung đột lợi ích, thất nghiệp cơ cấu và nguy cơ con người bị lệ thuộc vào công nghệ. Nhiều vấn đề đó cho thấy những phân tích của chủ nghĩa Mác về quan hệ lợi ích, về tác động của sở hữu tư liệu sản xuất, về mâu thuẫn trong quá trình phát triển vẫn có ý nghĩa tham chiếu quan trọng.

Một giá trị nổi bật khác của chủ nghĩa Mác – Lênin là tinh thần nhân văn sâu sắc. Mục tiêu cao nhất của học thuyết này là giải phóng con người, xây dựng xã hội công bằng hơn, tạo điều kiện để con người phát triển toàn diện. Trong bối cảnh hiện nay, khi nhiều quốc gia chú trọng tăng trưởng bao trùm, an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững, bảo vệ người lao động và không để ai bị bỏ lại phía sau, những giá trị nhân văn ấy vẫn mang tính thời sự.

Đối với Việt Nam, sức sống của chủ nghĩa Mác – Lênin được thể hiện sinh động trong thực tiễn cách mạng. Dưới sự vận dụng sáng tạo của Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam, chủ nghĩa Mác – Lênin đã trở thành nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Thành tựu của gần bốn thập niên đổi mới là minh chứng rõ nét cho việc kiên định mục tiêu, đồng thời linh hoạt về phương thức phát triển, phù hợp điều kiện cụ thể của đất nước.

Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam là ví dụ tiêu biểu của sự vận dụng và phát triển sáng tạo lý luận. Đó không phải sự sao chép mô hình có sẵn, mà là quá trình kết hợp giữa quy luật thị trường với mục tiêu tiến bộ và công bằng xã hội, giữa tăng trưởng kinh tế với ổn định chính trị và chăm lo đời sống Nhân dân. Thực tiễn cho thấy, lý luận chỉ có sức sống khi gắn với cuộc sống và được kiểm nghiệm bằng hiệu quả thực tế.

Tuy nhiên, sức sống của chủ nghĩa Mác – Lênin không có nghĩa là bất biến, khép kín hay đứng ngoài phê bình khoa học. Ngược lại, bản thân học thuyết này đề cao tinh thần biện chứng, coi phát triển là quá trình vận động không ngừng. Vì vậy, bảo vệ chủ nghĩa Mác – Lênin trong thời đại mới phải gắn với nghiên cứu, bổ sung, phát triển; chống giáo điều, máy móc; đồng thời phản bác những quan điểm xuyên tạc, phủ nhận sạch trơn giá trị của học thuyết.

Trong kỷ nguyên số, công tác lý luận cần đổi mới mạnh mẽ về phương thức truyền tải. Những giá trị cốt lõi của chủ nghĩa Mác – Lênin cần được diễn giải bằng ngôn ngữ hiện đại, gần gũi, gắn với các vấn đề thiết thực như phát triển bền vững, công bằng xã hội, chuyển đổi số, quản trị quốc gia và khát vọng phát triển dân tộc. Khi được tiếp cận bằng phương pháp phù hợp, thế hệ trẻ sẽ hiểu rằng đây không chỉ là tri thức lịch sử, mà còn là công cụ tư duy để nhìn nhận thế giới đương đại.

Cần khẳng định rằng không có học thuyết nào tồn tại bằng khẩu hiệu. Một tư tưởng chỉ thực sự sống khi nó tiếp tục soi sáng thực tiễn và được thực tiễn xác nhận. Chủ nghĩa Mác – Lênin đã, đang và sẽ giữ sức sống của mình thông qua khả năng lý giải thời đại, định hướng hành động và thúc đẩy khát vọng xây dựng xã hội tốt đẹp hơn.

Sức sống của chủ nghĩa Mác – Lênin trong thời đại mới vì thế không nằm ở những câu chữ bất động, mà nằm trong giá trị khoa học, tinh thần nhân văn và khả năng được vận dụng sáng tạo để giải quyết những vấn đề của hôm nay và ngày mai.