TẠO LẬP CƠ CHẾ BỀN VỮNG, CỦNG CỐ “SỨC ĐỀ KHÁNG TƯ TƯỞNG” TỪ CƠ SỞ

BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG TRONG KỶ NGUYÊN MỚI: BÀI CUỐI: TẠO LẬP CƠ CHẾ BỀN VỮNG, CỦNG CỐ “SỨC ĐỀ KHÁNG TƯ TƯỞNG” TỪ CƠ SỞ

Trong bối cảnh môi trường tư tưởng ngày càng phức tạp, đa chiều và chịu tác động mạnh mẽ của công nghệ số, việc nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ chi bộ đòi hỏi một hệ thống giải pháp mang tính tổng thể, đồng bộ và có chiều sâu. Các giải pháp này không chỉ hướng tới việc khắc phục hạn chế trước mắt mà còn nhằm tạo lập cơ chế bền vững để củng cố “sức đề kháng tư tưởng” từ cơ sở.

Giáo dục lý luận chính trị hướng tới hình thành “năng lực miễn dịch tư tưởng”

Một trong những nguyên nhân căn bản dẫn đến sự suy giảm “miễn dịch tư tưởng” của một bộ phận cán bộ, đảng viên là do việc tiếp thu lý luận chính trị còn mang tính hình thức, thiếu chiều sâu và chưa gắn với thực tiễn. Nguyên nhân này trước hết là do sự thiếu sâu sát của cấp ủy chi bộ. Cấp ủy chi bộ chưa thấy rõ vai trò của mình trong việc quán triệt triển khai các chủ trương, đường lối của Đảng, thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái cho cán bộ, đảng viên.

Do đó, cấp ủy chi bộ cần thường xuyên phổ biến, quán triệt trong đảng viên những văn bản mới của Đảng, Nhà nước để mỗi đảng viên nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để vận dụng sáng tạo, cụ thể hóa thành nghị quyết, chương trình hành động ở chi bộ mình; gương mẫu thực hiện và vận động quần chúng thực hiện đạt hiệu quả cao nhất có thể, củng cố niềm tin vững chắc của quần chúng đối với Đảng, đây chính là “bức tường đề kháng” rất tốt trước những luận điệu tuyên truyền sai trái, thù địch.

Điều này đòi hỏi cấp ủy chi bộ phải: Đổi mới nội dung, không chỉ dừng ở việc học tập, quán triệt nghị quyết của Đảng, mà cần cập nhật những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn và những vấn đề xã hội đang quan tâm.

Đổi mới phương pháp, tăng cường thảo luận, phân tích các vụ việc cụ thể, chỉ rõ những thông tin nào là thông tin sai, thông tin giả, xuyên tạc, đặc biệt là các thông tin sai lệch trên mạng xã hội để cán bộ, đảng viên phân biệt được đúng – sai, không hùa theo những thông tin đó.

Cá thể hóa quá trình học tập phù hợp với từng nhóm đối tượng đảng viên (cán bộ quản lý, công chức, viên chức, giáo viên, sinh viên, lực lượng vũ trang…).

Quan trọng hơn, giáo dục lý luận chính trị phải hướng tới mục tiêu hình thành “năng lực miễn dịch tư tưởng”, tức là khả năng tự nhận diện, sàng lọc và phản biện thông tin sai trái một cách chủ động, thay vì chỉ tiếp nhận thụ động.

Muốn thực hiện tốt được điều này, đòi hỏi cấp ủy chi bộ phải nắm vững các quan điểm, chủ trương của Đảng, đặc biệt là các quan điểm chỉ đạo mới, nắm bắt thường xuyên tình hình thời sự chính trị, vấn đề dư luận xã hội đang quan tâm… thì mới đủ khả năng quán triệt, điều hành thảo luận và định hướng tư tưởng, thông tin đúng, đủ cho đảng viên trong chi bộ.

Mỗi cuộc sinh hoạt chi bộ, cấp ủy cần chuẩn bị kỹ nội dung, dành thời lượng nhất định để thông tin về các văn bản mới của Đảng và nhiệm vụ của đảng viên trong việc tổ chức thực hiện, cụ thể hóa trong triển khai nhiệm vụ chuyên môn vào địa phương, cơ sở mình.

Mỗi đảng viên cũng cần xác định rõ, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ của mình, cần dành thời gian đọc và thấm nhuần các nghị quyết của Đảng. Chỉ có nắm vững các quan điểm của Đảng thì mới phân biệt được thông tin thật – giả, mới tuyên truyền, giải thích, vận động, thuyết phục được quần chúng, người thân của mình, giúp cho họ hiểu đúng và làm đúng.

Đổi mới sinh hoạt chi bộ, chuyển từ “thông báo – quán triệt” sang “trao đổi – đối thoại – phản biện”

Sinh hoạt chi bộ là “không gian chính trị – tư tưởng” trực tiếp và quan trọng nhất ở cấp cơ sở. Tuy nhiên, thực tế không ít nơi, sinh hoạt chi bộ còn mang tính hành chính hóa, thiếu chiều sâu, ít có sự thảo luận, đặc biệt là đối với các vấn đề về tư tưởng, chính trị.

Để khắc phục, cần thực hiện nghiêm Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 23/7/2025 về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong giai đoạn mới. Cần sinh hoạt chi bộ theo hướng: Chuyển từ “thông báo – quán triệt” sang “trao đổi – đối thoại – phản biện”.

Ví dụ, cần đưa các vấn đề thời sự, các quan điểm trái chiều (đã được chọn lọc)… vào thảo luận trong các kỳ sinh hoạt chi bộ để nâng cao năng lực nhận diện và phản biện của đảng viên; chủ động cung cấp thông tin chính thống, khách quan, không để chậm, muộn, thiếu thông tin.

Xây dựng “chuyên đề tư tưởng” định kỳ, mỗi kỳ sinh hoạt nên dành một phần thời gian cho các chủ đề như: nhận diện tin giả, phân tích những luận điệu xuyên tạc, kỹ năng tranh luận, phản biện trên mạng.

Tăng cường vai trò dẫn dắt của Bí thư chi bộ: Bí thư chi bộ không chỉ là người chủ trì mà còn là “người dẫn dắt tư tưởng”, có khả năng định hướng thảo luận, kết luận những vấn đề nhạy cảm một cách khoa học, thuyết phục.

Để thực hiện tốt được điều này, cấp ủy chi bộ có thể phân công đảng viên lựa chọn nội dung thảo luận. Với những nội dung quan trọng, phức tạp, cần thông báo nội dung trước để đảng viên có thời gian chuẩn bị ý kiến phát biểu, vừa tăng sự chủ động đối với đảng viên, vừa nâng cao chất lượng thảo luận tại cuộc họp.

Định vị lại vai trò của đảng viên như những “chủ thể hành động tư tưởng”

Trong điều kiện hiện nay, mỗi đảng viên không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn là một “nút truyền thông” trong xã hội. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ dựa vào tổ chức, mà phải dựa vào từng đảng viên. Do vậy, cần định vị lại vai trò của đảng viên theo hướng: Từ “người chấp hành” sang “chủ thể hành động tư tưởng” và từ “đối tượng giáo dục” sang “tác nhân lan tỏa”.

Theo đó, mỗi đảng viên phải là một tuyên truyền viên tích cực, xung phong, đi đầu trên mặt trận tư tưởng, có trách nhiệm tham gia định hướng thông tin trong cộng đồng (cơ quan, gia đình, họ hàng, làng xóm, khu dân cư nơi mình sinh sống, mạng xã hội…).

Cần khuyến khích đảng viên viết bài, chia sẻ quan điểm tích cực trên các nền tảng số; xây dựng cơ chế ghi nhận, đánh giá mức độ tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái như một tiêu chí trong đánh giá đảng viên. Điều này sẽ góp phần hình thành “hệ sinh thái tư tưởng tích cực” từ cơ sở, thay vì chỉ dựa vào các kênh truyền thông chính thống.

Trang bị kỹ năng số cho đảng viên

Không gian mạng hiện nay đã trở thành “mặt trận chính” trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, hoạt động của nhiều chi bộ trên không gian mạng còn mang tính thụ động, thiếu chuyên nghiệp.

Để phòng ngừa, ngăn chặn hiệu quả tác động từ thông tin xấu, độc trên mạng xã hội, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, mỗi cán bộ, đảng viên cần nói, viết và làm đúng chủ trương, đường lối của Đảng.

Mỗi cán bộ, đảng viên khi tham gia mạng xã hội cần thận trọng khi tham khảo, sử dụng thông tin đăng tải trên mạng xã hội. Nếu thấy có thông tin thiếu kiểm chứng về nguồn gốc, thông tin sai lệch so với thông tin chính thức, thông tin có nội dung, luận điệu xuyên tạc, đả kích nền tảng tư tưởng của Đảng, nói xấu Đảng, Nhà nước và chế độ… cần báo cáo cấp ủy và có ý kiến đấu tranh, phản bác lại những thông tin sai trái đó một cách sắc bén; không im lặng cho qua hoặc thờ ơ, xem như mình vô can, “để mặc” những thông tin không đúng tác động đến nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, mỗi đảng viên cần phấn đấu thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, luôn giữ vững lập trường tư tưởng, biết phân biệt phải – trái, đúng – sai; nâng cao ý thức tự giác, kỷ luật khi tiếp xúc thông tin; nắm vững, chấp hành nghiêm các quy định về quyền thông tin, phạm vi thông tin theo quy định của pháp luật. Luôn bám sát tình hình, nắm bắt tư tưởng, dư luận trong xã hội để kịp thời cung cấp thông tin chính thống, định hướng dư luận, thường xuyên chia sẻ thông tin tích cực, không đăng tải ý kiến chủ quan, không phù hợp chủ trương, đường lối của Đảng, lan tỏa gương người tốt, việc tốt trong xã hội.

Về phía chi bộ, cần triển khai các giải pháp mang tính hệ thống như: Trang bị kỹ năng số cho đảng viên, bao gồm kỹ năng nhận diện tin giả, kỹ năng kiểm chứng thông tin, kỹ năng viết và truyền tải thông điệp ngắn gọn, hiệu quả.

Xây dựng lực lượng nòng cốt trong chi bộ chuyên theo dõi, phân tích và phản hồi thông tin trên mạng xã hội.

Chuyển từ “phản ứng” sang “chủ động định hướng”, không chỉ phản bác khi có thông tin sai trái mà cần chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, ngắn gọn, dễ hiểu, có tính thuyết phục, lan tỏa cao.

Gắn công tác tư tưởng với nhiệm vụ chính trị

Hiệu quả của mọi giải pháp phụ thuộc vào năng lực lãnh đạo của chi bộ. Do đó, cần tập trung vào: Nâng cao chất lượng đội ngũ cấp ủy, đặc biệt là bí thư chi bộ. Bí thư chi bộ phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy lý luận tốt và khả năng xử lý tình huống tư tưởng phức tạp, có khả năng vận động, thuyết phục, có sức quy tụ; là người có tư cách đạo đức tốt, gương mẫu trong công việc và trong cuộc sống.

Hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát, đưa nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng vào tiêu chí đánh giá chất lượng chi bộ và đảng viên.

Gắn công tác tư tưởng với nhiệm vụ chính trị, tránh tình trạng tách rời giữa “làm công tác chuyên môn” và “làm công tác tư tưởng”. Chi bộ cần được xây dựng như một “đơn vị lãnh đạo toàn diện”, trong đó công tác tư tưởng là trục xuyên suốt.

Muốn vậy, mỗi cán bộ, đảng viên phải là những tấm gương trong lao động sản xuất, phải đi đầu trong mọi công việc; chủ động đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, không để kẻ xấu, các thế lực thù địch lợi dụng, gây lũng đoạn nội bộ; mỗi cán bộ, đảng viên phải đấu tranh quyết liệt với chủ nghĩa cá nhân; thường xuyên tự tu dưỡng, rèn luyện nâng cao phẩm chất, đạo đức, lối sống, bản lĩnh, trí tuệ, năng lực thực tiễn; nói đi đôi với làm, tin và dựa vào dân để vận động Nhân dân phản bác lại những luận điệu sai trái, thù địch.

Bởi, người cán bộ, đảng viên muốn cho dân tin, dân làm theo thì phải có phẩm chất, đạo đức tốt, lối sống lành mạnh, quan hệ mật thiết với quần chúng; phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trí tuệ và năng lực thực tiễn để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác lại những luận điệu sai trái, thù địch một cách có hiệu quả.

Tăng cường gắn kết giữa chi bộ với quần chúng

Một hạn chế phổ biến hiện nay là công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng còn mang tính “nội bộ”, chưa lan tỏa mạnh ra xã hội. Trong khi đó, quần chúng nhân dân chính là đối tượng chịu tác động trực tiếp của các luồng thông tin sai lệch.

Vì vậy, chi bộ cần phân công đảng viên viết, chủ động đăng tải, lan tỏa thông tin chính thống, tích cực, góp phần “phủ xanh” thông tin trên các phương tiện truyền thông, đối thoại, giải thích, định hướng dư luận trong quần chúng. Phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể trong tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên, quần chúng. Xây dựng “cộng đồng miễn dịch thông tin” ở cơ sở, nơi người dân có khả năng nhận diện và không bị lôi kéo bởi thông tin xấu. Giải pháp này giúp chi bộ mở rộng không gian bảo vệ nền tảng tư tưởng từ “trong Đảng” ra “toàn xã hội”.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là quá trình liên tục, lâu dài và mang tính hệ thống. Trong đó, chi bộ giữ vai trò đặc biệt quan trọng với tư cách là “điểm khởi đầu” của mọi hoạt động xây dựng Đảng. Việc nâng cao chất lượng hoạt động của chi bộ và vai trò của đảng viên không chỉ góp phần củng cố nền tảng tư tưởng mà còn tạo ra sức mạnh nội sinh cho Đảng trong bối cảnh mới./.

Báo Đại biểu nhân dân